“Niemand kan succesvol zijn in een wereld die faalt.” Hoog tijd voor kapitalisme met een langetermijnvisie.
Stukjes uit artikel in NRC Next van 18 mei. ‘Beste kapitalist, er is leven na het volgende kwartaal’
Sinds de jongste crisis groeit de overtuiging dat overheden weer meer aan het stuur moeten zitten. Dit is dom, want terug naar af. Bedrijven moeten laten zien dat ze zich werkelijk ontfermen over de omgeving waarin ze ondernemen, maar hiervoor moeten ze wel de ruimte krijgen - van ons.
De markt oordeelt niet en laat ons in alle vrijheid keuzes maken. De politiek filosoof Michael Sandel, hoogleraar aan Harvard, maakt zich hierover grote zorgen. Door het steeds dominanter wordende economische denken en handelen krijgen minder uitrekenbare, maar minstens zo belangrijke waarden te weinig aandacht.
Door beloningen aan de ontwikkeling van aandelenkoersen te koppelen, kwam de persoonlijke profit and loss centraal te staan in het handelen van veel bankmanagers. De meer kwalitatieve zaken - grotere verantwoordelijkheden van banken, zoals stabiliteit van de economie waarin ze werken, verdwenen naar de achtergrond.
Ook gewone bedrijven en ondernemers worden gefrustreerd door de snel groeiende focus op kortetermijnresulaten. Dag in dag uit proberen ze overeind te blijven in het spel van eten of gegeten worden. Zo komen ze niet toe aan een voortrekkersrol bij het oplossen van veel prangender problemen van milieu, voedsel en energie.
Paul Polman bestuursvoorzitter van Unilever roept zijn beleggers op zich weer voor de lange termijn te verbinden aan zijn bedrijf en te geloven in de gemaakte duurzaamheidsplannen. Hij onderstreept deze wens door geen kwartaalcijfers meer te presenteren.
Dit is een veelzeggend en moedig besluit.
In een interessant pleidooi in Harvard Business Review, getiteld Capitalism for the Long Term, roept de wereldwijde baas Dominic Barton van McKinsey vooral de grote institutionele beleggers, pensioenfondsen, verzekeraars - op om meer rust te creëren. Ze hebben de slagkracht, zijn goed voor zo’n 35% van het wereldwijd belegde vermogen en hebben de verantwoordelijkheid hun klanten op lange termijn financiële zekerheid en stabiliteit te bieden.
Barton stelt na een wereldwijde rondgang langs vierhonderd leiders in de economie en het bedrijfsleven vast dat juist deze machtige beleggers de afgelopen jaren hebben bijgedragen aan het opjagen van grote bedrijven om zich meer en meer te richten op de korte termijn.
Het wordt dus tijd dat we ons minder druk maken over kortetermijn winsten.
Dit vergt een omslag in denken, maar er staat gelukkig een grote stok achter de deur.Want zoals bestuursvoorzitter Feike Sijbesma van chemieconcern DSM laatst zei: “Niemand kan succesvol zijn in een wereld die faalt.”
